Holland Sport met een buitenlands tintje

Het publiek, de gasten en de presentatoren zijn er vrijwel altijd oer-Hollands. Het wordt dan ook hoog tijd dat we Holland Sport een tintje gaan geven. Aanstaande maandag (11 februari) ben ik er met Daan (godse chagerijnig altijd), Jitse (éénoog met een lekker en geil zusje) en Wilco (een wannabe Brit zonder oren) te gast.

Na de Journalistiek-les zullen we ons haasten naar de hoofdstad. Een avondmaaltijd - Daan kennende niet bij de McDonalds maar bij een Italiaan - zal ons puf moeten geven voor de uitzending. Om half 9, als Matthijs van Nieuwkerk De wereld draait door heeft afgerond en aansluit in de studio, gaat het programma van start. In het programma worden bekende en wat minder bekende Nederlandse sporters aan de tand gevoeld door de gerenommeerde presentatoren Matthijs van Nieuwkerk en Wilfried de Jong. Een soort de De wereld draait door maar dan zonder één tafel als vaste praatplek en met uitsluitend sporters als gast.

Het is hopen op een bekende voetballer maar die garantie is er nooit.(Kenneth Perez gaf er onlangs expliciet aan eigenlijk direct terug te willen van PSV naar Ajax en mijn tweede vader Patrick Kluivert werd er met de grond gelijk gemaakt maar daar wil ik het verder niet over hebben). Zo zijn er maandagen bij dat er een geblesseerde bobsleeër, teleurgestelde springruiter en getalenteerde dammer te gast zijn. Daar moet je gewoon een beetje geluk mee hebben.

Verder zijn we met zijn vieren vast van plan de laatste fietser af te leveren met de petje-op-petje-af-quiz. Er worden tweekeuzevragen gesteld over één persoon of onderwerp aan het publiek. Degenen die een vraag fout beantwoorden moeten gaan zitten en degene die aan het eind nog staat ontvangt een kleinigheidje en mag met de eerder geïnterviewde gasten stilstaand fietsen. De snelste tijd wordt genoteerd. Al win ik die quiz, met mijn tandenstoker-kuiten zie ik mijzelf echt niet geschiedenis schrijven bij de publieke omroep. Als we Wilco afvaardigen, is er wel een grote kans dat het record van (ik meen) Theo Bos aan flarden wordt gefietst. Die jongen, ook geboren en getogen in het machtige Enschede, heeft namelijk wel de gewenste Ferdi Vierklau-kuiten.

Ach, helemaal niet belangrijk of iemand van ons gaat wielrennen, als het maar een mooie avond wordt. Maandag 11 februari, 20.30uur op Nederland3.

'Ben jij écht journalist?'

Onderweg naar je toekomstige job, krijg je allemaal wel eens te maken met tegenslagen. Zo kan een profvoetballer in wording zijn kniebanden afscheuren, een chirurg zijn gereedschap vergeten in het lichaam van zijn patiënt en een cassière geeft wel eens een briefje van vijftig teveel terug. Dat overkomt de besten.

Ja, nu voel je 'em al aankomen. Ook in mijn loopbaan is in een vroeg stadium al een kink in de kabel gekomen. Verantwoordelijke: Een woordvoerster van het CDA. De onprettige conversatie vond afgelopen maandag plaats en ik kan je garanderen dat ik sindsdien (het is nu vrijdag) niet meer dan tien uurtjes mijn ogen dicht heb gehad.

Samen met klasgenoot en kameraad Wilco was ik bezig voor een Samengestelde Productie voor het vak Journalistiek. Bedoeling is een onderwerp naar keuze op twee a5'jes zo volledig mogelijk vanuit meerdere invalshoeken te belichten. In ons geval ging het om de vête tussen Geert Wilders en de radicale islamieten in Nederland. Een heet en spraakmakend onderwerp en dat was vooral te merken aan het gesprek met het Christen Democratisch appél.

Aangezien Wilco, die volgens mij kampt met de naweeën van zijn puberale ontkenningsfase, nog niet ballen genoeg ontwikkeld heeft om een deskundige aan de tand te voelen, heb ik de verantwoordelijkheid maar op me genomen. Naarmate het gesprek vorderde merkte ik al dat het geen 'pretje' zou worden. Ik begon dan ook onbewust een signalement te vormen van de vrouw die aan de andere kant van de lijn de hoorn stevig tegen de oren hield. Grijskroezig haar, vijfkantige bril met megadikke glazen en een zilververroeste ketting om de nek die ver tot onder haar hangtieten en boven haar eeuwenoude donkere kreukeljurk hing.

Na een paar vragen, die de evangeliste slim probeerde te ontlopen, besloot ik in de hoop op pikante uitspraken maar eens direct met de deur in huis te vallen. 'Wie is er schuldig aan deze gespannen situatie op rechts?', vroeg ik met de luidspreker aan. Na een paar seconden stilte schrok ik me een hoedje. Onze woordvoerster vond mijn vraag op zijn zachtst gezegd niet subtiel en diende mij van een keiharde repliek. 'Ben jij echt journalist?' Terwijl ik nog net geen traan hoefde weg te pinken, lag de matennaaier naast mij haast op de grond van het lachen.

Ik besloot het er niet bij te laten, want dit was natuurlijk te gek voor woorden. Een jonge ambitieuze journalist een minderwaardigheidscomplex van Zwolle tot aan Den Haag bezorgen was voor mij onacceptabel. 'Mevrouw, laat ik het even uitleggen. In Nederland heerst op rechts een uiterst gespannen sfeer. Enerzijds gecreëerd door de heer Wilders die met zijn visie aan populariteit wint, en anderzijds door de moslimradicalisten in ons land die met hun ideologie aan leden winnen. U vertegenwoordigt een politieke partij met standpunten. Dan moet u het of eens zijn met de visie van beiden of u bent het oneens met één van de twee of beiden?' Weer bleef het even stil.. Terwijl ik mijn hand op mijn hart legde uit angst voor nog een ontploffing, zag ik aan Wilco dat hij nog moest bijkomen van haar eerste uitbarsting.

'We moeten het samen doen. Met zijn allen de schouders eronder zetten. Wij bieden iedereen mogelijkheden en bla bla bla ging ze weer verder met haar politieke prietpraat. Het was duidelijk dat ze in deze hete kwestie geen partij wilde of durfde te kiezen. Voor mij rampzalig. Want én ik zat met de gebakken peren voor het werkstuk én mijn journalistieke loopbaan werd op vrij brute wijze aan de kaak gesteld. Emotioneel als ik was lukte het me niet vlak na de conversatie het gesprek te evalueren. Dat lukt me nu wel.

'Woordvoerders zijn dé beste misleiders', had oud-docent Asing Walthaus al eens geroepen. Dat is me nu duidelijk geworden. Vooral de benadering is uitermate belangrijk. In het geval van het CDA had ik het veel rustiger en duidelijker moeten aanpakken. Het gesprek begon vrij onvoorbereid. Dat deed ik bewust omdat ik vind dat ik zo beter kan inhaken op de antwoorden van de geïnterviewde. Als je alle vragen al kant en klaar hebt, dan wijk je er minder snel vanaf waardoor je minder interactie krijgt. Voordat ik mijn 'hamvraag' stelde, had ik haar moeten uitleggen waarom er wel een schuldige moet zijn. Dan kan ze er niet om heen, en moet ik ook wel antwoord krijgen op mijn vraag.

Het is dus uitermate belangrijk te weten wat voor type je ondervraagt. Kan ik bij dit type brutaal of erg kritisch zijn? Moet ik mijn vraag inleiden of is dit het juiste moment om direct te zijn? Is deze vraag gepast gezien haar religieuze achtergrond die je al een beetje hebt kunnen schetsen? Is dit het juiste moment om in te haken op haar antwoord?

Na het gesprek met haar kreeg ik een jonge, losse gozer van de SP aan de lijn. Dat merk je gewoon na tien seconden praten. Bij hem kon ik dan ook wel direct zijn en de vragen van niet al te veel inleiding en geslijm voorzien. Ik kon ook merken dat de SP-woordvoerder zich beter in mijn situatie kon verplaatsen. Zijn collega van het CDA kon of wilde dat niet. Dat geeft verder ook niet. Want het blijft een leerproces voor mij, en dit gesprek is een heel belangrijke les geweest voor mij. Bereid je voor en weet wie er aan de kant van de lijn zit!